Struktura macierzowa firmy – wady i zalety takiej organizacji
20.12.2023

Struktura macierzowa firmy – wady i zalety takiej organizacji

5/5 (1)

Struktura macierzowa firmy jest innowacyjnym podejściem do organizacji pracy, które zyskuje na popularności w dynamicznie zmieniającym się świecie biznesu. W poniższym artykule zgłębimy, jak ten model strukturalny funkcjonuje, jakie korzyści może przynieść organizacji oraz jakie wyzwania stawia przed zarządzaniem i pracownikami. Zbalansowana analiza pozwoli czytelnikom lepiej zrozumieć, dlaczego niektóre firmy decydują się na takie rozwiązanie i jakie mogą być konsekwencje tej decyzji dla efektywności i kultury organizacyjnej

Czym jest struktura macierzowa?

Struktura macierzowa to rodzaj organizacji w firmie lub instytucji, która łączy w sobie cechy organizacji funkcjonalnej (opartej na specjalizacji) oraz organizacji projektowej (skoncentrowanej na zadaniach lub projektach). W strukturze macierzowej pracownicy mają zazwyczaj dwóch przełożonych: jednego odpowiedzialnego za ich dział funkcjonalny (np. marketing, finanse) oraz drugiego kierującego projektem, w którym uczestniczą. Struktura macierzowa jest szczególnie popularna w branżach, gdzie praca nad projektami jest kluczowa, np. w IT, doradztwie, inżynierii, czy badaniach i rozwoju.

Jakie są cechy charakterystyczne organizacji macierzowej?

Organizacja macierzowa posiada kilka charakterystycznych cech:

  1. Struktura dwuwymiarowa: Organizacja macierzowa łączy w sobie dwa rodzaje struktur: funkcjonalną (np. marketing, produkcja, finanse) oraz projektową (np. różne projekty, produkty, regiony). Pracownicy są często częścią zarówno funkcji, jak i projektów.
  2. Podwójne podległości: W strukturze macierzowej pracownicy mogą mieć dwóch przełożonych: menedżera funkcjonalnego oraz menedżera projektu. Może to prowadzić do konfliktów kompetencyjnych, ale także sprzyja lepszej koordynacji między różnymi funkcjami.
  3. Elastyczność zasobów: Zasoby, w tym pracownicy, mogą być przesuwane między projektami w zależności od potrzeb, co zwiększa elastyczność organizacji i pozwala na efektywne zarządzanie talentami.
  4. Komunikacja i koordynacja: Struktura macierzowa często wymaga bardziej złożonej komunikacji i koordynacji, ponieważ pracownicy muszą współpracować z różnymi zespołami i menedżerami.
  5. Skupienie na projektach: W takiej strukturze dużą wagę przykłada się do efektywnego zarządzania projektami, co często wymaga specjalnych narzędzi i umiejętności w zakresie zarządzania projektami.
  6. Rozwijanie umiejętności pracowników: Praca w strukturze macierzowej może przyczyniać się do rozwoju wielu umiejętności pracowników, takich jak elastyczność, umiejętność pracy zespołowej i zarządzanie konfliktami.
  7. Potencjalne wyzwania: Organizacje macierzowe mogą napotykać na wyzwania takie jak konflikty o zasoby, niejasności co do odpowiedzialności i trudności w ocenie wyników pracy pracowników.
  8. Decyzje oparte na konsensusie: W strukturze macierzowej decyzje często są podejmowane przez zespoły, co może prowadzić do decyzji opartych na konsensusie, ale również do opóźnień w podejmowaniu decyzji.
  9. Adaptacyjność: Organizacje macierzowe są często bardziej adaptacyjne w zmieniającym się środowisku, ponieważ łatwiej jest im przesuwać zasoby i zmieniać priorytety.

Przykłady firm, które wybrały strukturę macierzową

Struktura macierzowa jest często stosowana w dużych, złożonych organizacjach, które działają w dynamicznych środowiskach. Oto kilka przykładów firm, które zastosowały strukturę macierzową:

  1. Philips: Holenderska firma wielobranżowa, znana z zastosowania struktury macierzowej, aby lepiej zarządzać swoimi różnorodnymi działalnościami i rozproszonym geograficznie operacjami.
  2. Procter & Gamble (P&G): Jako globalny producent dóbr konsumpcyjnych, P&G stosuje strukturę macierzową, aby zwiększyć efektywność zarządzania swoim szerokim asortymentem produktów i rynkami na całym świecie.
  3. Airbus: W przemyśle lotniczym, Airbus używa struktury macierzowej, aby sprawnie zarządzać różnymi aspektami produkcji i rozwoju produktów w wielu krajach.
  4. Shell: Międzynarodowy koncern naftowy wykorzystuje strukturę macierzową, aby sprostać wyzwaniom zarządzania złożonymi projektami energetycznymi i operacjami na całym świecie.
  5. HP (Hewlett-Packard): HP stosuje strukturę macierzową, aby lepiej zarządzać złożonymi operacjami w branży technologicznej, szczególnie w zakresie rozwoju produktów i zarządzania łańcuchem dostaw.

Zalety wyboru struktury organizacji macierzowej

Wybór struktury organizacji macierzowej niesie ze sobą kilka kluczowych zalet:

  1. Lepsza współpraca międzydziałowa: Struktura macierzowa ułatwia współpracę między różnymi działami, ponieważ pracownicy są często angażowani w projekty wymagające interdyscyplinarnych umiejętności i wiedzy.
  2. Większa elastyczność: Organizacje macierzowe są bardziej elastyczne w reagowaniu na zmiany rynkowe i środowiskowe, ponieważ łatwiej jest im przesuwać zasoby i skupiać się na różnych projektach.
  3. Efektywniejsze wykorzystanie zasobów: W strukturze macierzowej, pracownicy mogą być wspólnie wykorzystywani w różnych projektach, co pozwala na bardziej efektywne wykorzystanie umiejętności i doświadczenia pracowników.
  4. Rozwój umiejętności pracowników: Pracownicy mają możliwość pracy w różnorodnych projektach, co sprzyja rozwojowi ich umiejętności i doświadczenia.
  5. Większe zaangażowanie pracowników: Pracownicy często czują większe zaangażowanie w swoją pracę, gdy mają możliwość pracy nad różnymi projektami i współpracę z różnymi zespołami.
  6. Szybsze podejmowanie decyzji: Struktura macierzowa może sprzyjać szybszemu podejmowaniu decyzji, ponieważ zmniejsza liczbę poziomów hierarchicznych, przez co informacje mogą płynąć szybciej.
  7. Lepsze dostosowanie do potrzeb klienta: Organizacja macierzowa może lepiej reagować na specyficzne potrzeby klientów, ponieważ jest bardziej skoncentrowana na projektach i wynikach.

Warto jednak pamiętać, że struktura macierzowa może również stwarzać pewne wyzwania, takie jak konflikty kompetencyjne czy trudności w zarządzaniu. Kluczem do sukcesu jest zatem właściwe zrozumienie i zarządzanie tymi wyzwaniami.

Jakie są wady struktury macierzowej organizacji?

Struktura macierzowa organizacji ma kilka potencjalnych wad:

  1. Konflikty kompetencyjne: W strukturze macierzowej, pracownicy mają zazwyczaj dwóch przełożonych – menedżera funkcjonalnego i menedżera projektowego. To może prowadzić do konfliktów, jeśli obie strony mają różne cele i oczekiwania.
  2. Trudności w komunikacji: Ze względu na złożoność struktury, komunikacja wewnątrz organizacji może być utrudniona. Może to prowadzić do nieporozumień i opóźnień.
  3. Przeciążenie pracowników: Pracownicy w strukturze macierzowej często pracują w kilku projektach jednocześnie, co może prowadzić do przeciążenia pracą i stresu.
  4. Niejasność odpowiedzialności: W strukturze macierzowej często trudno jest jasno określić, kto jest odpowiedzialny za poszczególne aspekty pracy, co może prowadzić do problemów z przypisaniem odpowiedzialności i rozliczaniem wyników.
  5. Wyższe koszty zarządzania: Struktura macierzowa wymaga bardziej skomplikowanych systemów zarządzania i koordynacji, co może zwiększać koszty operacyjne.

Każda z tych wad może mieć znaczący wpływ na efektywność i skuteczność organizacji, dlatego ważne jest, aby były one rozważane przy wyborze struktury organizacyjnej.

Podsumowanie

Struktura macierzowa firmy to model organizacyjny łączący co najmniej dwie form hierarchii, zazwyczaj funkcjonalną i projektową. Jej główną zaletą jest elastyczność i zdolność do efektywnego zarządzania złożonymi projektami. Pozwala na lepsze wykorzystanie umiejętności pracowników, ułatwiając współpracę między różnymi działami. Jednakże struktura macierzowa może również prowadzić do konfliktów kompetencyjnych i niejasności w komunikacji, gdyż pracownicy mogą mieć wielu przełożonych. Może to również skutkować zwiększoną biurokracją i trudnościami w szybkim podejmowaniu decyzji. W skrócie, choć struktura macierzowa oferuje większą elastyczność i skuteczność w zarządzaniu projektami, niesie ze sobą również wyzwania związane z koordynacją i komunikacją.

Array
(
    [pl] => Array
        (
            [code] => pl
            [id] => 40
            [native_name] => polski
            [major] => 0
            [active] => 1
            [default_locale] => pl_PL
            [encode_url] => 0
            [tag] => pl
            [missing] => 0
            [translated_name] => polski
            [url] => https://workafford.pl/struktura-macierzowa-firmy-wady-i-zalety-takiej-organizacji/
            [country_flag_url] => https://workafford.pl/wp-content/plugins/sitepress-multilingual-cms/res/flags/pl.png
            [language_code] => pl
        )

    [en] => Array
        (
            [code] => en
            [id] => 1
            [native_name] => English
            [major] => 1
            [active] => 0
            [default_locale] => en_US
            [encode_url] => 0
            [tag] => en
            [missing] => 1
            [translated_name] => angielski
            [url] => https://workafford.com
            [country_flag_url] => https://workafford.pl/wp-content/uploads/flags/us.png
            [language_code] => en
        )

    [uk] => Array
        (
            [code] => uk
            [id] => 54
            [native_name] => Ukrainian
            [major] => 0
            [active] => 0
            [default_locale] => uk_UA
            [encode_url] => 0
            [tag] => uk
            [missing] => 1
            [translated_name] => ukraiński
            [url] => https://workafford.com.ua
            [country_flag_url] => https://workafford.pl/wp-content/plugins/sitepress-multilingual-cms/res/flags/uk.png
            [language_code] => uk
        )

)
Wybierz język

Na tej stronie używamy plików cookie. Standardowe ustawienia przeglądarki internetowej pozwalają na zapisywanie ich na urządzeniu końcowym. Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktowane jest jako wyrażenie zgody na użycie plików cookies. Przeczytaj więcej o polityce plików cookie.

Rozumiem